การหกล้มในผู้สูงอายุ

การหกล้มในผู้สูงอายุ เป็นอุบัติเหตุที่พบบ่อยและก่อให้เกิดความรุนแรงหลายระดับ อาจพบความรุนแรงได้ตั้งแต่การเกิดบาดแผลถลอก ไล่ไปจนถึงการเสียชีวิตก็เป็นได้ ดังนั้นผู้สูงอายุและบุคคลรอบข้างควรเอาใจใส่ปัญหาเหล่านี้ รวมทั้งควรหาทางป้องกันเพื่อลดอุบัติเหตุเหล่านี้ไม่ให้เกิดขึ้น

ปัจจัยความเสี่ยง

  • ปัจจัยความเสี่ยงภายในร่างกาย : ปัญหาสายตายาว, ปัญหาโรคต้อในตา, ปัญหาเกี่ยวกับการทรงตัว โดยอาจเกิดจากความเสื่อมของข้อและเส้นเอ็น, โรคประจำตัวหรือความเจ็บป่วยเฉียบพลัน เช่น โรคหลอดเลือดสมองที่ก่อให้เกิดอัมพฤกษ์-อัมพาต โรคพาร์กินสัน, การได้รับยาหลายชนิด (มากกว่า 4 ชนิด) หรือการกินยาระงับประสาท, สภาวะทางจิตใจและสติปัญญาที่ผิดปกติ ( depression or dementia )
  • ปัจจัยความเสี่ยงภายนอกร่างกาย : สิ่งแวดล้อมรอบตัวทั้งภายในและภายนอกบ้าน เช่น พื้นห้องลื่น แสงสว่างไม่เพียงพอ จัดวางของเต็มพื้นไม่เป็นระเบียบ ห้องน้ำลื่น ใส่รองเท้าไม่เหมาะสม เป็นต้น

การทดสอบเพื่อประเมินความเสี่ยงหกล้มในผู้สูงอายุ

  • Timed up and go

            ทำโดยให้ผู้สูงอายุลุกจากที่นั่งเมื่อผู้ตรวจบอกว่า “เริ่ม” และเริ่มจับเวลา ผู้ป่วยจะต้องเดินเป็นระยะทาง 3 เมตร และหมุนตัวกลับ แล้วจึงเดินกลับมานั่งที่เก้าอี้ตามเดิม จากนั้นผู้ตรวจหยุดจับเวลา 

แปลผล: ถ้าใช้เวลามากกว่า 14 วินาที

ทำโดยให้ผู้สูงอายุลุกจากที่นั่งเมื่อผู้ตรวจบอกว่า “เริ่ม” และเริ่มจับเวลา ผู้ป่วยจะต้องเดินเป็นระยะทาง 3 เมตร และหมุนตัวกลับ แล้วจึงเดินกลับมานั่งที่เก้าอี้ตามเดิม จากนั้นผู้ตรวจหยุดจับเวลา

แปลผล: ถ้าใช้เวลามากกว่า 14 วินาที ถือว่ามีความเสี่ยงหกล้มสูง

  • Five times chair stand test

ทำโดยให้ผู้สูงอายุนั่งกอดอกบนเก้าอี้ จากนั้นให้ผู้ป่วยเริ่มลุกจากเก้าอี้เมื่อผู้ตรวจบอกว่า “เริ่ม” และเริ่มจับเวลา ลุกขึ้นและนั่งลงบนเก้าอี้นับเป็น 1 รอบ ให้ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆจนครบ 5 รอบต่อเนื่องกัน หลังจากครบ ผู้ตรวจจะหยุดจับเวลา

แปลผล: ถ้าใช้เวลามากกว่า 15 วินาที ถือว่าผู้ป่วยมีปัญหากล้ามเนื้อต้นขาอ่อนแรง เสี่ยงต่อการหกล้ม

ลดอุบัติเหตุ ได้อย่างไร?

      การป้องกันอุบัติเหตุสามารถทำได้ ต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้สูงอายุและบุคคลรอบข้าง ดังนี้

  • ตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ เอาใจใส่ในการดูแลโรคประจำตัว การรับประทานยาตามคำสั่งแพทย์ และสังเกตผลข้างเคียงจากการใช้ยา
  • ส่งเสริมการออกกำลังกายในผู้สูงอายุ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เพิ่มความยืดหยุ่นของข้อ และเพิ่มความสามารถในการทรงตัวของผู้ป่วย เช่น การฝึกโยคะ การรำมวยจีน (วิธีการออกกำลังกายอาจแตกต่างในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกาย และโรคประจำตัว)
  • กินอาหารครบ 5 หมู่ตามหลักโภชนาการ
  • ปรับเปลี่ยนอิริยาบถของผู้สูงอายุ โดยไม่ควรเปลี่ยนท่าทางเร็วเกินไป เพราะอาจทำให้เกิดอาการวิงเวียน ส่งผลให้หกล้มได้
  • ปรับสิ่งแวดล้อมภายในบ้านและนอกบ้าน การจัดบ้านให้มีความปลอดภัย เช่น การจัดห้องนอน ให้มีแสงสว่างเพียงพอ พื้นห้องไม่ลื่น ไม่ควรใช้พรมหรือเสื่อ ไม่วางของเกะกะบนพื้นหรือทางเดิน เตียงนอนมีความสูงพอเหมาะ , การจัดห้องน้ำ โดยมีวัสดุกันลื่น โถส้วมมีความสูงพอเหมาะ มีราวจับในห้องน้ำ
  • การใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน เช่น ไม้เท้า รถเข็น walker
  • การเลือกรองเท้าส้นเตี้ยและหน้าเท้ากว้าง ขนาดพอดีกับรูปเท้า

ผลิตภัณฑ์อะไรบ้าง ที่ช่วยป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ ?

Let’s fly อุปกรณ์ช่วยเดิน

Dynamico อุปกรณ์ช่วยเดิน

Grillo อุปกรณ์ช่วยเดิน

Toilet lift ชักโครกผู้สูงอายุ

ที่มา:

[1]https://www.rajavithi.go.th/rj/?p=4338

[2]https://www.bangkokinternationalhospital.com/th/health-articles/health-tips/falling-conditions-in-the-elderly

[3]https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/home/article/%E0%B8%AB%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%A1%E0%B9%83%E0%B8%99%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%AA%E0%B8%B9%E0%B8%87%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%B8-%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3/

 [4]https://www.google.co.th/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.tci-thaijo.org%2Findex.php%2FJIST%2Farticle%2Fdownload%2F135437%2F101188%2F&psig=AOvVaw0A0rbuZXstl1DdBfjxPuY4&ust=1599204471926000&source=images&cd=vfe&ved=0CAMQjB1qFwoTCOjM34e7zOsCFQAAAAAdAAAAABAD

[5]https://www.google.co.th/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.rajavithi.go.th%2Frj%2F%3Fp%3D4338&psig=AOvVaw290d7FmcuZiXE4aJ6CQU8R&ust=1599207393743000&source=images&cd=vfe&ved=0CAMQjB1qFwoTCJD9oYvGzOsCFQAAAAAdAAAAABAE

[6]https://www.google.co.th/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fwww.sanook.com%2Fhealth%2Ftag%2F%25E0%25B8%2584%25E0%25B8%2599%25E0%25B9%2581%25E0%25B8%2581%25E0%25B9%2588%2F&psig=AOvVaw3nhBylzGmEoZZKEQpnF8-R&ust=1599207599896000&source=images&cd=vfe&ved=0CAMQjB1qFwoTCNCTuenGzOsCFQAAAAAdAAAAABAK