เมื่อพูดถึงแผลกดทับนับเป็นแผลที่ส่งผลกับการใช้ชีวิตโดยตรง เพราะมีการกดทับลงไปจนเนื้อผิวตายและเกิดแผลขึ้นมาทั้งแผลเล็กแผลใหญ่ โดยเฉพาะผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้ป่วยพักฟื้นที่มีการนอนอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน ยิ่งมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดแผลกดทับได้ง่าย  

 

แผลกดทับ คืออะไรและเกิดขึ้นได้ย่างไร ?? 

          แผลกดทับ (Bed sore หรือ Pressure sore) คือ บริเวณเนื้อเยื่อหรือเซลล์ที่มีการตายจากการถูกกดทับเป็นเวลานาน  

          เกิดจากเนื้อเยื่อขาดเลือดและสารอาหารเป็นผลจากการมีแรง มากดทับบนผิวหนังเนื้อเยื่ออ่อน กล้ามเนื้อและกระดูก เป็นเวลานานจนเกิดการอุดตันของหลอดเลือดแดงฝอย ทให้การไหลเวียนเลือดบกพร่องและเกิดภาวะขาดเลือดเฉพาะที่ การไหลเวียนเลือดที่บกพร่องทให้ของเสียและสารพิษจากขบวนการเผาผลาญในร่างกายเกิดการคั่งบริเวณที่ถูกกดทับ  จึงเพิ่มอันายและ เกิดแผลที่เนื้อเยื่อ บริเวณใตแรงที่มากดทับ 

 

ลักษณะของแผลกดทับ 

         แผลกดทับมีหลายระดับ ซึ่งแบ่งตามระดับเนื้อเยื่อที่ถูกทำลายหรือก็คือความรุนแรงของแผลได้ ดังนี้  

  • Deep Tissue Injury (DTI)เป็นแผลกดทับที่มักเกิดขึ้นกับผู้ป่วยที่ไม่ค่อยเคลื่อนไหว ผิวหนังไม่ฉีกขาด มีสีม่วงเข้มหรือสีเลือดนกปนน้ำตาล หรือพองเป็นตุ่มน้ำปนเลือด อาจเจ็บปวดร่วมด้วย และไม่สามารถระบุระยะที่เป็น 

  • ระยะที่ 1ผิวหนังมีลักษณะปกติ ไม่ฉีกขาด แต่มีรอยแดง ๆ ใช้มือกดแล้วรอยแดงไม่จางหายไป  

  • ระยะที่ 2ผิวหนังชั้นกำพร้าถูกทำลาย อาจเสียหายถึงชั้นหนังแท้บางส่วน  ลักษณะเป็นแผลตื้นขอบจัดเชนและสีเปลี่ยน อาจเป็นแผลถลอกหรือเป็นตุ่มพอง 

  •  ระยะที่ 3ผิวหนังถูกทำลายลึกถึงชั้นไขมัน และเกิดตายของผิวหนังในบริเวณนั้น แต่ยังไม่ทะลุถึงชั้นกล้ามเนื้อ อาจมีโพรงใต้ขอบแผล มักมีการอักเสบ และมีกลิ่น 

  • ระยะที่ 4ผิวหนังถูกทำลายลึกมองเห็นถึงกระดูก เอ็น กล้ามเนื้อ สูญเสียผิวหนังทั้งหมด อาจติดเชื้อที่กระดูก 

  • Unstageable ผิวหนังถูกทำลายทั้งหมด แต่ปากแผลถูกปกคลุมด้วยเนื้อตายหรือสะเก็ดแข็ง ไม่สามารถระบุระดับการถูกทำลายของเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังได้ 

บริเวณที่พบแผลกดทับบ่อย 

 

การดูแลรักษาแผลกดทับ 

1.ลดแรงกดทับ  

            เปลี่ยนท่านอนให้ผู้ป่วยและพลิกตัวทุก ๆ 2 ชั่วโมง ใช้หมอนหนุน หรืออุปกรณ์ลดแรงกดทับร่วมด้ว เพื่อลดแรงกดทับและแรงเสียดทานที่ตำแหน่งแผลและปุ่มกระดูกต่าง ๆ ของผู้ป่วย  

2.การรักษาแผลกดทับ  

           เลือกวัสดุปิดแผลที่เหมาะกับประเภทของแผล โดยมีการพิจารณาระดับแผลและประเมินภาวะติดเชื้อจากแพทย์ เพื่อให้แผลหายเร็วขึ้นและลดการเสียดสีที่ผิวหนัง 

3. การตัดส่วนเนื้อตายออก  

           เป็นการรักษาเพื่อป้องกันการติดเชื้อจากการลุกลามของแผลกดทับ เนื่องจากแผลกดทับจะหายได้ต้องไม่มีการติดเชื้อหรือเนื้อตาย 

4.การดูแลภาวะ โภชนาการ 

           ควรดูแลระดับสารอาหารต่าง ๆ ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเผื่อช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น 

 

           ผู้ป่วยนอนติดเตียงที่ไม่สามารถเคลื่อนไหวร่างกายได้  อาจจะมีปัญหาแผลกดทับ และอาจลุกลามจนกลายเป็นแผลติดเชื้อได้ ซึ่งหากไม่รีบรักษาอาจติดเชื้อถึงขั้นเสียชีวิตได้ ดังนั้นการรู้ถึงสาเหตุ วิธีรักษา และการป้องกันจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ดูแลควรใส่ใจ  

เครื่องมือและเทคโนโลยีดูแลแผลกดทับ 

อุปกรณ์พลิกตัวผู้ป่วยติดเตียง TURNAID 

อุปกรณ์นำเข้า สัญชาติยุโรป 

ใช้หลักการม้วนผ้าไปมาในการพลิกตัวผู้ป่วย 

ข้อมูลเพิ่มเติม >>> https://www.tht.co.th/product/toss-and-turn-patient-helping/turnaid-1/turnaid.html

 

แหล่งอ้างอิง