แผลกดทับในผู้ป่วยติดเตียง

   แผลกดทับ คือ แผลที่เกิดจากผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังถูกทำลาย ซึ่งขึ้นอยู่กับความทนทานของเนื้อเยื่อ ความแรงของการกดทับและระยะเวลาของการกดทับ รวมทั้งยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องที่มีผลทำให้เกิดแผลกดทับได้ แผลกดทับนั้นพบบ่อยบริเวณผิวหนังเหนือปุ่มกระดูกที่ยื่นออกมา

ปัจจัยในการเกิดแผลกดทับ
   • อายุ
   • โรคประจำตัวบางโรค เช่น โรคเบาหวาน
   • ภาวะโภชนาการ
   • การเคลื่อนไหวและการรับรู้ความรู้สึก
   • การใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์บางชนิดเป็นเวลานาน เช่น การใส่ท่อให้ออกซิเจนทางจมูกเป็นเวลานาน
   • แรงเสียดสีระหว่างผิวหนังกับพื้นผิวต่าง ๆ
   • ผิวหนังที่เปียกชื้นเป็นเวลานาน อาจทำให้ผิวหนังเปื่อยได้
   • ความแรงของการกดทับ
   • ระยะเวลาของการกดทับ

ตำแหน่งแผลกดทับที่พบบ่อย
   • ท่านอนหงาย : ท้ายทอย, กระดูกสะบัก, ข้อศอก, กระดูกก้นกบ, ส้นเท้า
   • ท่านอนตะแคง : หู, หัวไหล่, กระดูกสะโพก, กระดูกต้นขา, ข้อเข่า, ปุ่มกระดูกที่เท้า
   • ท่านั่ง : กระดูกเชิงกราน, กระดูกก้นกบ, ส้นเท้า, ฝ่าเท้า

ระดับของแผลกดทับ
   • Stage 1 : ผิวหนังสมบูรณ์ดีไม่ฉีกขาด อาจพบรอยแดง
   • Stage 2 : ผิวหนังบางส่วนสูญเสีย แผลมีลักษณะสีแดงชมพู แผลตื้น อาจพบตุ่มน้ำได้
   • Stage 3 : สูญเสียผิวหนังทั้งชั้น Epidermis , Dermis และอาจลึกไปถึงชั้น Subcutaneous Fat แต่ยังไม่ถึงชั้นกล้ามเนื้อ เอ็นและกระดูก และอาจพบเนื้อตายได้
   • Stage 4 : แผลจะลึกไปถึงชั้นกล้ามเนื้อ เอ็นและกระดูก ระยะนี้มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อของกระดูกและกล้ามเนื้อ

การป้องกันแผลกดทับ
   • การรักษาความสะอาดของผิวหนัง : ผิวหนังต้องสะอาด แห้ง ไม่เปียกชื้น และทำความสะอาดผิวหนังเป็นประจำ โดยเฉพาะหลังขับถ่ายปัสสาวะ/อุจจาระ อาจใช้โลชั่นบำรุงผิว วาสลีน หรืออื่น ๆ ที่ช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ผิวหนัง
   • การดูแลเรื่องอาหารและโภชนาการ : รับประทานอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรต, โปรตีน, ไขมัน, วิตามินจำพวกเอ บี ซี อี, เกลือแร่จำพวกสังกะสี เหล็ก ทองแดงและน้ำเปล่า
   • การจัดท่าและพลิกตัว : ควรพลิกตัวผู้ป่วยทุก 2 ชั่วโมง หากนั่งรถเข็นควรนั่งหลังตรง เปลี่ยนท่านั่งทุก 15-30 นาที ไม่ควรนั่งนานเกิน 1 ชั่วโมง
   • การใช้อุปกรณ์ช่วยลดการกดทับ เช่น ที่นอนลม หมอนรองตามปุ่มกระดูก

TURNAID อุปกรณ์พลิกตัวผู้ป่วยติดเตียง “ลดการเกิดแผลกดทับ ลดจำนวนผู้ดูแล”

  


ที่มา
[1] shorturl.asia/KB89n
[2] shorturl.asia/16iMW
[3] https://health.kapook.com/view197067.html
[4] https://www.bangkokhospital.com/content/pressure-ulcers
[5] https://www.bumrungrad.com/th/conditions/pressure-ulcer
[6] https://w1.med.cmu.ac.th/rehab/images/Study_guide/12_1%20Pressure%20ulcer_PK.pdf